Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты

Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы

Қазақстан Республикасының Президенті – Қ.К. Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы

Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі

Билік пен қоғам арасында тұрақты диалог орнату
арқылы ғана қазіргі геосаяси ахуалға бейімделген 
үйлесімді мемлекет қалыптастыруға болады

Вячеслав Додонов, https://egemen.kz/article/218664-shyghyny-tabysynan-kop-kholdingter-bar

Президент Қ.Тоқаев еліміздегі аса ірі квазимемлекеттік холдингтерге қатысты бірқатар сын айтты. Мұндай холдингтердің қатарында «Бәйтерек», «Самұрық-Қазына» «ҚазАгро», «Зерде» және тағы басқаларын тілге тиек етуге болады.

Жалпы, бүгінгі таңда Қазақ­стан экономикасында квази­мемлекеттік және мемлекет­тік сектор­дың үлесі өте үлкен. Мем­лекеттің қатысы бар компанияларда барлығы 300 мыңға тарта адам жұмыс істейді. Бұл дегеніміз – жұмысқа қабілетті халықтың 3,5 пайызы.

Холдингтердің портфельдік компанияларының активтері ІЖӨ-нің жартысына жуығын құрай­ды. Бұл – өте үлкен көрсет­кіш. Олардың қаншалықты тиім­ді жұмыс істеп жатқанын қай­та қарастыру керектігі туралы Мемлекет басшысының тара­пынан бұған дейін де ай­тыл­ған болатын. Бұл орайда «Бәйтерек» ҰБХ еліміздегі ең ауқымды экономикалық бағдар­ламаларды жүзеге асырумен айналысатынына назар аударған жөн. Яғни, оның тиімсіз жұ­мыс істеуі экономикалық бағдар­ламалардың да тиімді жүзе­ге асырылатынына күмәнмен қарау­ға жетелейді.

2018 жылы «Бәйтерек» хол­дингінің табысы 35 млрд тең­гені құрады, ал әкімшілік шығын­дары­ның көлемі 43 млрд теңге бол­ды. 43 млрд теңгенің 21 млрд-сы қызметкерлерге жұм­сал­­ған. 2017 жылы атал­ған хол­дингтің әкімшілік шығын­дары 39 млрд теңге болды. Яғни, хол­дингтің жыл­дық шығыны табы­сы­нан әлде­қайда жоғары деген сөз. Осы­ған байланысты штаты­ның тым көптігі туралы мәселе көтері­л­гені орынды деп санаймын.

Президент халықтың әл-ауқа­тын көтеру міндетін алға қойып отыр. Әлеуметтік төлем­дерге жұм­салатын шығын көлемі ұлғаю­да. Осындай кезеңде хол­дин­г­тердің әкімшілік және басқа да шығындарын азайтып, шектен тыс ұлғайып кеткен штатын ықшамдау мәселесінің өзектілігі арта түседі.

Басылымдар